PROGRAMET E BASHKËPUNIMIT TERRITORIAL

Adriatik
Ballkani
BASHKËPUNIMI TERRITORIAL
Programet Interreg dhe
Bashkëpunimi Ndërkufitar
BNK · Interreg · Transnacional · EUSAIR
Shqipëria merr pjesë në programet e Bashkëpunimit Territorial Evropian nën IPA II dhe IPA III, përmes skemave që mbështesin projekte të përbashkëta me vendet fqinje dhe rajonet më të gjera evropiane.

9
Programe IPA III
8
Programe IPA II
€48M+
Përfitimi i Shqipërisë
240+
Projekte AL (IPA III)
€1.19B
Buxheti Total

Koncepti

Bashkëpunimi Territorial

Bashkëpunimi Territorial është një nga pesë fushat e politikës së Instrumentit IPA dhe një shtyllë kyçe e Politikës së Kohezionit të BE-së. E ka origjinën në Evropën Veriore në vitet 1950 dhe mori mbështetje zyrtare nga BE-ja në vitin 1990 si pjesë e strategjisë së integrimit rajonal.

Programet hartohen nga shtetet pjesëmarrëse dhe miratohen nga Komisioni Evropian. Çdo program ka kohëzgjatje 7-vjeçare dhe përfshin një Dokument Operacional që përcakton zonat e lejueshme, prioritetet tematike, ndarjet financiare, autoritetet menaxhuese dhe modalitetet e zbatimit. Pas miratimit të programit, hapen thirrje për propozime ku institucionet e interesuara aplikojnë në partneritete ndërkufitare.

Shqipëria, si vend kandidat për anëtarësim në BE, përfiton nga këto programe përmes Instrumentit për Asistencën e Paraanëtarësimit (IPA). Agjencia Shtetërore e Programimit Strategjik dhe Koordinimit të Ndihmës (SASPAC) shërben si Autoriteti Kombëtar për programet Interreg dhe BNK, duke përfaqësuar qeverinë shqiptare në të gjitha forumet e programit, duke koordinuar Pikat Kombëtare të Kontaktit dhe duke siguruar harmonizimin e prioriteteve kombëtare me objektivat e programit.

Cilat janë llojet e programeve?

Programe dy-palëshe — midis dy vendeve që ndajnë një kufi të përbashkët.

Programe tri-palëshe — që përfshijnë tre vende që ndajnë kufij.

Programe transnacionale — programe të mëdha me më shumë se pesë shtete pjesëmarrëse.

Si funksionojnë programet?

Çdo program përcakton objektivat, prioritetet tematike, territoret e lejueshme dhe strukturat e qeverisjes. Pas miratimit nga Komisioni Evropian, hapen thirrje për propozime sipas prioriteteve. Institucionet e interesuara aplikojnë në partneritet me organizatat nga vendet e tjera pjesëmarrëse.

Kush mund të aplikojë?

Njësitë e qeverisjes vendore (bashkitë, qarqet), agjencitë rajonale të zhvillimit, organizatat e shoqërisë civile, universitetet, qendrat kërkimore dhe institucionet qendrore të qeverisjes.

Çfarë është Instrumenti IPA?

Instrumenti për Asistencën e Paraanëtarësimit (IPA) është krijuar nga BE-ja për të mbështetur vendet që aspirojnë anëtarësimin në BE.

IPA I (2007–2013) — zbatimi i parë i instrumentit.

IPA II (2014–2020) — qasje më strategjike, e fokusuar në demokraci, sundim të ligjit, mjedis, inovacion.

IPA III (2021–2027) — periudha aktuale, Shqipëria merr pjesë në 9 programe.

Pjesëmarrja e Shqipërisë sipas periudhave

IPA II (2014–2020): Shqipëria mori pjesë në 8 programe.

IPA III (2021–2027): Shqipëria merr pjesë në 9 programe — 3 dy-palëshe, 1 tri-palësh, dhe 5 transnacionale/ndërrajonale.

Programet

Bashkëpunimi Ndërkufitar (BNK)

Bashkëpunimi Ndërkufitar e ka origjinën në Evropën Veriore në vitet 1950 dhe mori mbështetje nga BE-ja në vitin 1990. Është një mjet kyç i Politikave Rajonale të BE-së për nxitjen e zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik dhe social në zonat kufitare.

Programet BNK — IPA III (2021–2027)

3 programe dy-palëshe të bashkëpunimit ndërkufitar

🇦🇱 🇽🇰 Shqipëri – Kosovë
€9.7M
Buxheti
€1.53M
Përfitimi AL
4
Projekte
🇲🇪 🇦🇱 Mali i Zi – Shqipëri
€13.8M
Buxheti
€1.15M
Përfitimi AL
6
Projekte
🇲🇰 🇦🇱 Maqedonia e V. – Shqipëri
€13.8M
Buxheti
€460K
Përfitimi AL
2
Projekte

BNK Shqipëri – Kosovë

Programi IPA III Shqipëri–Kosovë nxit bashkëpunimin e ndërsjellë dhe kontribuon në integrimin evropian, duke u fokusuar në zhvillimin e qëndrueshëm në zonat kufitare.

Zonat e lejueshme: Qarku Lezhë (Lezhë, Mirditë, Kurbin) dhe Qarku Kukës (Kukës, Has, Tropojë) në Shqipëri; Rajoni Ekonomik Perëndimor (Pejë, Deçan, Gjakovë, Istog, Klinë, Junik) dhe Jugor (Prizren, Dragash, Rahovec, Suharekë, Malishevë, Mamushë) në Kosovë.

Prioritetet: Mbrojtja e mjedisit; trashëgimia natyrore/kulturore dhe turizmi; integrimi socio-ekonomik i të rinjve.

Ndarja e fondeve: 45% turizmi dhe trashëgimia, 45% mjedisi dhe klima, 10% asistenca teknike.

Përfitimi AL: €1,526,118 për 4 projekte që zbatohen nga përfituesit shqiptarë

Menaxhimi: Menaxhim direkt i BE-së përmes Delegacioneve. Strukturat BNK: SASPAC (AL), Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal (KS).

Thirrjet

Thirrja e parë u hap në shtator me buxhet €5.28M. Propozimet janë në fazën e vlerësimit nga Delegacioni i BE-së në Tiranë.

Bazë ligjore

Ligji nr. 65/2022 — Marrëveshja Kuadër IPA III

Ligji nr. 12/2024 — Programi BNK Shqipëri–Kosovë

• VKM nr. 750, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1

JL
Drejtuesi SPT: Znj. Jona Leqejza | albaniakosovocbc.al →

BNK Mali i Zi – Shqipëri

Programi synon zhvillim të qëndrueshëm e gjithëpërfshirës në zonat kufitare, forcimin e partneriteteve lokale dhe mbështetjen e integrimit evropian.

Zonat e lejueshme: Qarku Shkodër (Shkodër, Malësi e Madhe, Vau i Dejës, Pukë, Fushë-Arrëz) dhe Qarku Lezhë (Lezhë, Mirditë, Kurbin) në Shqipëri; 14 komuna në Malin e Zi (Kolashin, Andrijevica, Berane, Plav, Gusinje, Petnjica, Rozhajë, Podgoricë, Tuz, Cetinjë, Danillovgrad, Budva, Ulqin, Tivar).

Prioritetet: Efikasitet i gjelbër dhe burimor; përmirësimi i mjedisit të biznesit dhe konkurrueshmërisë.

Përfitimi AL: €1,154,874 për 6 projekte që zbatohen nga përfituesit shqiptarë

Ndarja e fondeve: 45% mjedisi, 45% turizmi dhe trashëgimia, 10% asistenca teknike.

Thirrjet

Thirrja u hap në tetor 2025 me buxhet €7.4M. Propozimet janë në fazën e vlerësimit nga Komiteti i Vlerësimit.

Bazë ligjore

Ligji nr. 65/2022 — Marrëveshja Kuadër IPA III

Ligji nr. 9/2024 — Programi BNK MZ–Shqipëri

• VKM nr. 748, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1

NM
Nëpunësi i Antenës: Znj. Nersada Mandija | cbc-mne-alb.org →

BNK Maqedoni e Veriut – Shqipëri

Programi promovon zhvillim të përbashkët në zonat kufitare, duke mbështetur projekte të qëndrueshmërisë ekonomike dhe mjedisore.

Zonat e lejueshme: Qarku Dibër, Elbasan dhe Korçë (AL); Pelagonia, Pologu dhe Rajoni Jugperëndimor (NM).

Prioritetet: Mbrojtja e mjedisit dhe ndryshimet klimatike; turizmi dhe trashëgimia kulturore; forcimi i kapaciteteve lokale.

Përfitimi AL: €460,000 për 2 projekte që zbatohen nga përfituesit shqiptarë

Thirrjet & Projektet AL

Nga thirrja e parë u kontraktuan 2 projekte me vlerë totale €1.58M.

Projekti Përfituesi Buxheti
Krushevë & Elbasan – Udhëtim në Natyrë Bashkia Elbasan €300,000
INFO – Vullnetarë në Veprim Bashkia Peqin €160,000
Bazë ligjore

Ligji nr. 65/2022 — Marrëveshja Kuadër IPA III

Ligji nr. 71/2024 — Programi BNK MV–Shqipëri

• VKM nr. 749, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1

Programet BNK — IPA II (2014–2020)

Periudha e mëparshme financiare — 3 programe dy-palëshe

🇦🇱 🇽🇰 Shqipëri – Kosovë
€8.4M
Buxheti BE
4
Thirrje
20
Projekte
17
Partnerë
🇲🇪 🇦🇱 Mali i Zi – Shqipëri
€11.9M
Buxheti BE
4
Thirrje
25
Projekte
35
Partnerë
🇲🇰 🇦🇱 Maqedonia e V. – Shqipëri
€11.9M
Buxheti BE
3
Thirrje
22
Projekte
32
Partnerë
BNK Shqipëri – Kosovë (IPA II)

Zonat: Qarqet Kukës dhe Lezhë (AL); Rajonet Ekonomike Jugor dhe Perëndimor (KS).

BNK Mali i Zi – Shqipëri (IPA II)

Zonat: Qarqet Shkodër, Lezhë dhe Bashkia Tropojë (AL); Podgorica, Plav, Ulqini etj. (MNE).

BNK Maqedoni e Veriut – Shqipëri (IPA II)

Zonat: Qarqet Dibër, Elbasan, Korçë (AL); Pelagonia, Pologu, Jugperëndimor (NM).

Programet Interreg / Transnacionale

Përtej programeve BNK, Shqipëria merr pjesë në programe Interreg dhe transnacionale që mbulojnë rajone më të gjera — nga Adriatiku në Mesdhe dhe gjithë Evropa.

III
2021
III
Periudha aktuale
IPA III · 2021 – 2027 · Programe aktive
7
Programe
36+
Vende
€46M+
Përfitimi AL
Adriatiku Jugor
Greqi-Shqipëri
ADRION
Euro-MED
URBACT
Interreg Europe
ESPON

II
2014
II
Periudha e mëparshme
IPA II · 2014 – 2020 · Programe të përfunduara
5
Programe
295
Projekte
427
Partnerë AL
IT-AL-MNE
Greqi-Shqipëri
ADRION
MED
BalkanMED

Kuadri Institucional

Strukturat e Zbatimit

Çdo program i Bashkëpunimit Territorial ka struktura institucionale që sigurojnë zbatim efikas dhe transparent në përputhje me rregullat e BE-së, duke vepruar si në nivel programi ashtu edhe kombëtar.

Për të gjitha programet Interreg dhe BNK, Pikat Kombëtare të Kontaktit funksionojnë pranë SASPAC.

🏛️
AM
Autoriteti Menaxhues
🇦🇱
AK
Autoriteti Kombëtar
📋
KPM
Komiteti i Monitorimit
⚙️
SPT
Sekretariati i Përbashkët
📞
PKK
Pikat Kombëtare
AMAutoriteti Menaxhues

Përgjegjës për menaxhimin e përgjithshëm të programit në emër të vendeve partnere. Siguron pajtueshmërinë me rregulloret e BE-së, miraton procedurat e përzgjedhjes së projekteve, mbikëqyr zbatimin dhe kryen kontrolle administrative dhe financiare.

AKAutoriteti Kombëtar (SASPAC)

Shqipëria emëroi SASPAC si Autoritet Kombëtar me përgjegjësi të plotë për zbatimin e programit në territorin e saj. AK siguron bashkëpunimin me Autoritetin Menaxhues, Komitetin e Monitorimit dhe Komisionin Evropian.

AK përfaqëson qeverinë shqiptare në të gjitha forumet e programit, nënshkruan marrëveshje ndër-qeveritare, emëron anëtarët shqiptarë në KPM dhe harmonizon pozicionet kombëtare para vendimmarrjes.

Në bashkëpunim me AM-në dhe Sekretariatin, AK kontribuon në programim, kriteret e përzgjedhjes, konsultimet dhe shpërndarjen e informacionit për të siguruar që thirrjet të reflektojnë interesat shqiptarë.

KPMKomiteti i Përbashkët i Monitorimit

Organi qendror i vendimmarrjes dhe mbikëqyrjes. Miraton aplikimet e projekteve, vlerëson përparimin e zbatimit dhe mund të paraqesë rekomandime tek Komisioni Evropian.

Përbëhet nga përfaqësues të KE-së, Autoriteteve Kombëtare dhe institucioneve kombëtare. Mblidhet të paktën dy herë në vit për të rishikuar raportet vjetore dhe miratuar vendimet strategjike.

SPTSekretariati i Përbashkët Teknik

Strukturë operacionale dhe pikë kryesore kontakti për aplikantët dhe përfituesit. Me seli në vendin e AM-së dhe Pika Informimi Kombëtare në secilin shtet pjesëmarrës.

Detyrat përfshijnë mbështetje logjistike për KPM-në, ndihmë në kërkimin e partnerëve dhe hartimin e projekteve, mbështetje në zbatim, mbledhje të dhënash monitorimi dhe fushata ndërgjegjësimi.

PKKPikat Kombëtare të Kontaktit

Qendra esenciale informacioni që ofrojnë udhëzime të qarta për objektivat e programit, prioritetet, thirrjet e hapura dhe afatet.

PKK-të mbështesin partnerët nga përfshirja fillestare deri te kriteret e pranueshmërisë, procedurat e aplikimit dhe mundësitë e partneritetit. Për të gjitha programet, PKK-të funksionojnë pranë SASPAC.

FLCSistemi Kombëtar i Kontrollit (First Level Control)

Strukturë në nivel kombëtar që verifikon shpenzimet e përfituesve dhe siguron pajtueshmërinë me rregullat kombëtare dhe ato të BE-së. Garanton që çdo shpenzim i deklaruar të jetë i ligjshëm, i rregullt dhe i dokumentuar.

AAAutoriteti i Auditit

Vlerëson funksionimin efektiv të sistemit të menaxhimit dhe kontrollit përmes auditeve të rregullta, duke verifikuar saktësinë procedurale dhe duke ofruar siguri për menaxhim të shëndoshë financiar.

AKAutoriteti i Kontabilitetit

Vërteton deklaratat e shpenzimeve dhe kërkesat për pagesë para se të dorëzohen tek KE. Menaxhon shpërndarjen e fondeve te partnerët e projekteve, siguron pagesa në kohë dhe përgatit pasqyrat financiare vjetore.

Kuadri Ligjor

Dokumente Referencë

Baza ligjore që rregullon Instrumentin IPA, programet e Bashkëpunimit Territorial dhe marrëveshjet financiare të ratifikuara nga Shqipëria.

Rregulloret e BE-së

Rregullorja (BE) 2021/1529 — Krijimi i Instrumentit IPA III

Rregullorja (BE) 2021/947 — NDICI – Evropa Globale

Rregullorja (BE) 2018/1046 — Rregullat financiare për buxhetin e BE-së

Rregullorja Zbatuese 2021/2236 — Rregulla specifike zbatuese për IPA III

Ligje për Marrëveshjet Kuadër

Ligji nr. 65/2022 — Marrëveshja Financiare Kuadër IPA III

Ligje për Programet BNK

Ligji nr. 12/2024 — BNK Shqipëri–Kosovë 2021-2027

Ligji nr. 9/2024 — BNK Mali i Zi–Shqipëri 2021-2027

Ligji nr. 71/2024 — BNK Maqedoni e Veriut–Shqipëri 2021-2027

Ligje për Programet Interreg

Ligji nr. 8/2024 — Interreg IPA Adriatiku Jugor (IT-AL-MNE)

Ligji nr. 75/2024 — Interreg IPA Greqi-Shqipëri

Ligji nr. 73/2024 — Interreg IPA ADRION

Ligji nr. 1/2024 — Interreg Euro-MED

Ligji nr. 72/2024 — Interreg URBACT IV

Vendime të Këshillit të Ministrave

VKM nr. 750, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1 për BNK Shqipëri–Kosovë

VKM nr. 748, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1 për BNK Mali i Zi–Shqipëri

VKM nr. 749, datë 19.12.2025 — Marrëveshja Ndryshuese nr. 1 për BNK Maqedoni e V.–Shqipëri

VKM nr. 701, datë 26.11.2025 — Miratim në parim për Marrëveshjen Financiare Interreg Europe

📅

Kalendari i Thirrjeve

Shihni të gjitha thirrjet aktive, të mbyllura dhe të ardhshme për programet BNK dhe Interreg.

Shiko Kalendarin e Thirrjeve →

Artikuj të ngjashëm
IPA III
Më Shumë
IPA Shumëvendëshe (rajonale)
Më Shumë
PROGRAMET E UNIONIT
Më Shumë